https://www.thivien.net/Nguy%E1%BB%85n-Du/%C4%90%E1%BB%91i-t%E1%BB%ADu/poem-PptfiKstYrIhSNk8JxRO3w
1. Bản chữ Hán cổ của bài thơ :
對酒
阮攸
Đối Tửu
Phu toạ nhàn song tuý nhãn khai,
Lạc hoa vô số hạ thương đài.
Sinh tiền bất tận tôn trung tửu,
Tử hậu thuỳ kiêu mộ thượng bôi ?
Xuân sắc tiệm thiên hoàng điểu khứ,
Niên quang ám trục bạch đầu lai.
Bách kỳ đãn đắc chung triêu tuý,
Thế sự phù vân chân khả ai.
NGUYỄN DU
2. CHÚ THÍCH :
* PHU TỌA : Ngồi xếp bằng kiểu nhà Phật .
* NHÀN SONG : là Caí Cửa Sổ không có trang trí gì cả, không có rèm sáo gì hết. Chớ không phải caí cửa sổ nhàn nhã .
* BẤT TẬN : là không hết. TÔN TRUNG TỬU : là Rượu trong chai. Câu nầy ý nói Uống không hết rượu trong chai, chớ không phải Trong chai đã hết, không có rượu để uống !
* KIÊU : là Tưới .
* TIỆM THIÊN : là Dần dần dời đổi . Đổi thay dần .
* ÁM TRỤC : là Lặng lẽ đi mất. NIÊN QUANG : là Thời gian.
* BÁCH KỲ : Trong cái kỳ hạn trăm tuổi, ở đây chỉ cuộc đời cuả một đời người .
* TRIÊU : là Buổi sáng. Ở đây chỉ có nghiã là BUỔI mà thôi. Như trong câu : " Dưỡng quân thiên nhật, dụng tại nhất triêu " là " Nuôi quân ngàn ngày, nhưng chỉ dùng trong một BUỔI ". Trong bài thơ là CHUNG TRIÊU TUÝ, có nghĩa : Say suốt buổi, ý nói là Buổi nào cũng được say, ngày nào cũng được say !
3. DỊCH NGHĨA :
ĐỐI TỬU là Đối diện với rượu, nên
có nghĩa là UỐNG RƯỢU
Ngồi xếp bằng trước cửa sổ, mở con mắt say ra mà nhìn, thấy vô số là hoa rụng xuống bãi rêu xanh. (Hoa rụng có nghĩa là xuân sắp qua đi, nên mới cảm khái rằng... ) Ta còn sống đây mà còn uống không hết rượu ở trong chai (vì không có người tri kỷ cùng uống ), không biết rồi khi chết đi còn có ai ( là người tri kỷ) tưới lên mộ ta ly rượu tri âm hay chăng ? ( Ý 2 câu nầy giống như 2 câu : Bất tri tam bách dư niên hậu, Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như ? vậy !). Xuân sắc đã dần dần thay đổi, chim hoàng oanh hót vào mùa xuân cũng đã bay đi mất rồi ! Thời gian cũng âm thầm lặng lẽ ra đi, đầu cũng đã bạc đến nơi rồi. Trong cuộc sống trăm năm của người đời ước gì mỗi ngày đều được say tuý lúy, vì sự đời như phù vân trôi nổi, thật đáng buồn thay !
4. DIỄN NÔM :
UỐNG RƯỢU
Ngồi buồn trước cửa mắt say nhìn,
Hoa rụng tơi bời xuống thảm xanh.
Còn sống không người cùng cạn chén,
Chết rồi ai tưới rượu cho mình ?
Xuân qua lặng lẽ oanh bay mất,
Tuế nguyệt âm thầm tóc trắng tinh .
Ước được trăm năm say khướt mãi,
Chuyện đời mây nổi xót thay tình !
Lục bát :
Trước song ngồi nhướng mắt say,
Tơi bời hoa rụng nào ai đoái hoài.
Sống không có bạn cùng say,
Chết rồi biết có còn ai uống cùng ?
Xuân qua lặng lẽ âm thầm,
Oanh bay, tóc trắng xóa dần thời gian.
Trăm năm ước được say tràn,
Chuyện đời mây nổi làm tan nát lòng !
Đỗ Chiêu Đức
Ngồi bên cửa sổ mắt đờ say,
Trên thảm rêu xanh hoa rụng đầy.
Sống đã không vơi bầu rượu được,
Chết rồi ai rưới mộ mình đây?
Sắc xuân dần đổi, chim vàng lánh,
Năm tháng ngầm xui tóc bạc dày.
Ước được trăm năm say khướt mãi,
Việc đời mấy nỗi, nghĩ buồn thay!
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Ngồi xếp bên song chếnh choáng say
Hoa rơi tơi tả xuống rêu đầy
Sống, vò không dốc say bầu cạn
Chết, mộ ai còn tưới rượu đây
Xuân đổi khiến oanh rời tổ khác
Năm qua dục tóc bạc đầu rày
Trăm năm mong được say sưa suốt
Thật đáng thương đời tựa đám mây
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Ngồi nhìn song vắng rượu say
Bao nhiêu hoa rụng trên này cỏ non
Bây giờ nốc cạn chén ngon
Mồ xanh giọt rượu ai còn rưới cho
Mùi hương xuân sắc phai mờ
Bóng chim tăm cá bạc phơ mái đầu
Ước chi thơ túi rượu bầu
Trăm năm mây nổi quên sầu mênh mang.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Ngồi bên song vắng mắt ngà say
Hoa rụng thềm rêu phủ ngập đầy
Lúc ở người chừa bầu rượu đấy
Khi về ai rưới nấm mồ đây
Sắc xuân phai nhạt oanh vàng biến
Bóng sáng nhòa tan tóc trắng bay
Ước muốn trăm năm say trọn kiếp
Đời như mây nổi đáng thương thay.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Lim dim bên cửa rượu say
Ngoài sân hoa rụng vương đầy rêu xanh.
Sống không chuốc cạn chén quỳnh
Chết rồi ai tưới mộ mình mấy ly?
Sắc xuân dần đổi, oanh đi
Thời gian thôi thúc già về tóc phai.
Trăm năm mong chỉ được say
Một làn mây nổi thương thay chuyện đời.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Lim dim bên cửa rượu ngà say
Hoa rụng trên sân rêu phủ đầy
Còn sống ta vui quỳnh mấy chén
Chết rồi ai tưới mộ mình đây
Oanh đi lần lữa xuân bay thắm
Già đến càng mau tóc nhuốm phai
Khất khưởng trăm năm mong có thế
Chuyện đời mây nổi đáng thương thay.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Bên cửa xếp bằng ngất ngưởng say
Cánh hoa rơi phủ thảm rêu đầy
Sống chưa vơi nửa lưng ly rượu
Chết hỏi rằng ai tưới mộ đây ?
Xuân đã xa dần oanh bỏ tổ
Tháng năm bàng bạc tóc màu mây
Trăm năm chỉ ước say mềm mãi
Chìm nổi tựa mây ngẫm đắng cay
Vốn thạo nghề cầy cấy
Tính khí hơi ẩm ương
Nay vào chơi com.net
Đua đòi chút văn chương
Ngồi yên thả mắt thoáng chìm say
Nhìn dáng hoa bay cánh thả đầy
Sống mãi đời theo men đắng ấy
Chết rồi thân gửi mộ nơi đây
Xuân tan chim đã bay rời tổ
Ngày hết đêm qua tóc nhuốm mây
Mãn kiếp vui vầy cùng với rượu
Thế nhân thay đổi mặc tình ai
Gió vẫn thổi trên những tầng mây và ngày vẫn trôi qua , có ai nghĩ được gì trong khoảng miên man bất tận . Hỡi em ! Ta sẽ vẫn yêu em như ngày xưa đầy mộng tưởng trong một giấc mơ viết thành một bài thơ tình lãng mạn ....
La đà dăm chén bên song,
Rêu xanh hoa rụng mà trông thẫn thờ.
Rượu kia chẳng uống bây giờ,
Ngày sau ai rưới lên mồ cho đây ?
Oanh đi thêm vẻ xuân gầy,
Hôm mai đương giục tóc rày tuyết sương.
Cho say một kiếp vô thường,
Sự đời mây nổi sầu thương ai mà !
Ngồi bên cửa sổ nhập nhèm say
Rêu biếc hoa tươi cánh cánh bày
Sống, đã chẳng nghiêng bình dốc cạn
Chết rồi ai tưới rượu mồ đây
Quang âm đổi sắc oanh dời tổ
Năm tháng dần trôi tóc trắng bay
Mong được trăm năm say lướt khướt
Sự đời mây nổi đáng thương thay
